Orteza na opadającą stopę przy uszkodzeniu nerwu strzałkowego

Opadająca stopa jest jednym z najczęstszych objawów uszkodzenia nerwu strzałkowego. Problem ten znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie, wpływa na jakość chodu oraz zwiększa ryzyko potknięć i upadków. W leczeniu zachowawczym kluczową rolę odgrywa odpowiednio dobrana orteza, której zadaniem jest stabilizacja stawu skokowego i przywrócenie możliwie prawidłowego wzorca chodu. Właściwy dobór zaopatrzenia ortotycznego stanowi istotny element kompleksowej rehabilitacji neurologicznej i ortopedycznej.

Uszkodzenie nerwu strzałkowego – przyczyny i mechanizm powstawania opadającej stopy

Nerw strzałkowy, będący odgałęzieniem nerwu kulszowego, odpowiada za unerwienie mięśni odpowiedzialnych za zginanie grzbietowe stopy oraz unoszenie palców. Uszkodzenie tego nerwu prowadzi do osłabienia lub porażenia mięśni przedniej grupy podudzia, co skutkuje niemożnością aktywnego uniesienia stopy podczas fazy przenoszenia kończyny w trakcie chodu.

Do najczęstszych przyczyn uszkodzenia nerwu strzałkowego zalicza się:

• urazy mechaniczne w obrębie głowy kości strzałkowej,
• ucisk nerwu (np. podczas długotrwałego unieruchomienia lub nieprawidłowego ułożenia kończyny),
• powikłania pooperacyjne,
• zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowego z uciskiem korzeni nerwowych,
• neuropatie w przebiegu chorób ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca.

W wyniku zaburzenia przewodnictwa nerwowego dochodzi do charakterystycznego „chodu brodzącego”, polegającego na nadmiernym unoszeniu kończyny dolnej w celu uniknięcia zahaczenia palcami o podłoże.

Czym jest orteza na opadającą stopę i jak działa?

Ortezy na opadającą stopę to specjalistyczne zaopatrzenie ortotyczne stabilizujące staw skokowy w pozycji neutralnej lub lekkiego zgięcia grzbietowego. Jej podstawowym zadaniem jest kompensacja osłabionej funkcji mięśni odpowiedzialnych za unoszenie stopy.

Działanie ortezy opiera się na:

• utrzymaniu stopy w prawidłowym ustawieniu podczas fazy przenoszenia kończyny,
• zapobieganiu nadmiernemu zgięciu podeszwowemu,
• poprawie stabilności stawu skokowego,
• zmniejszeniu ryzyka potknięć i upadków,
• wspomaganiu reedukacji prawidłowego wzorca chodu.

Nowoczesne ortezy wykonywane są z lekkich i wytrzymałych materiałów, takich jak włókno węglowe czy tworzywa termoplastyczne, co pozwala na komfortowe użytkowanie przez wiele godzin dziennie.

Rodzaje ortez stosowanych przy uszkodzeniu nerwu strzałkowego

Dobór odpowiedniego modelu uzależniony jest od stopnia uszkodzenia nerwu, siły mięśniowej pacjenta oraz poziomu aktywności fizycznej.

Ortezy statyczne (sztywne)

Ortezy statyczne unieruchamiają staw skokowy w ustalonej pozycji. Zapewniają wysoką stabilizację i są szczególnie zalecane w przypadku znacznego niedowładu mięśniowego. Ograniczają jednak fizjologiczny zakres ruchu, co może wpływać na mniej naturalny chód.

Ortezy dynamiczne

Ortezy dynamiczne umożliwiają częściowy zakres ruchu w stawie skokowym, jednocześnie wspomagając unoszenie stopy. Dzięki elastycznym elementom magazynują energię podczas kontaktu pięty z podłożem i oddają ją w fazie wybicia, co poprawia płynność chodu.

Ortezy z włókna węglowego

Modele wykonane z włókna węglowego łączą lekkość z wysoką sprężystością. Są szczególnie polecane osobom aktywnym, gdyż zapewniają bardziej naturalną biomechanikę ruchu i komfort użytkowania.

Proces doboru ortezy – na co zwrócić uwagę?

Dobór ortezy powinien być poprzedzony szczegółową oceną kliniczną, obejmującą analizę siły mięśniowej, zakresu ruchu w stawie skokowym oraz ocenę wzorca chodu. Należy uwzględnić także obecność przykurczów, deformacji stopy oraz poziom sprawności pacjenta.

W procesie doboru istotne znaczenie mają:

• stopień niedowładu mięśniowego,
• masa ciała i poziom aktywności fizycznej,
• komfort użytkowania i dopasowanie do obuwia,
• możliwość regulacji oraz łatwość zakładania.

Właściwie dobrana orteza nie powinna powodować punktowych ucisków ani zaburzeń krążenia. Regularna kontrola dopasowania jest niezbędna, zwłaszcza w początkowym okresie użytkowania.

Rola ortezy w kompleksowej rehabilitacji

Orteza nie zastępuje rehabilitacji, lecz stanowi jej uzupełnienie. Równolegle prowadzone ćwiczenia wzmacniające, elektrostymulacja oraz terapia manualna mogą wspierać regenerację nerwu i poprawę funkcji mięśni.

Stosowanie ortezy pozwala na:

• utrzymanie aktywności ruchowej mimo deficytu neurologicznego,
• zapobieganie wtórnym deformacjom stopy,
• redukcję przeciążeń w obrębie stawów kolanowych i biodrowych,
• poprawę bezpieczeństwa poruszania się.

W wielu przypadkach, szczególnie przy częściowym uszkodzeniu nerwu, odpowiednio prowadzona rehabilitacja może doprowadzić do stopniowego zmniejszenia zapotrzebowania na ortezę.

Możliwe ograniczenia i przeciwwskazania

Choć ortezy są bezpiecznym rozwiązaniem, ich stosowanie może wiązać się z pewnymi ograniczeniami. Niewłaściwie dopasowany model może prowadzić do otarć, odleżyn lub zaburzeń biomechaniki chodu. W przypadku zaawansowanych deformacji stopy konieczne może być wykonanie indywidualnej ortezy na zamówienie. Przeciwwskazaniem względnym mogą być rozległe zmiany skórne, obrzęki o nieustalonej etiologii lub znaczne przykurcze utrudniające ustawienie stopy w pozycji neutralnej.

Podsumowanie

Orteza na opadającą stopę przy uszkodzeniu nerwu strzałkowego stanowi istotny element leczenia zachowawczego, którego celem jest poprawa bezpieczeństwa i jakości chodu. Odpowiednio dobrane zaopatrzenie ortotyczne kompensuje niedowład mięśni, stabilizuje staw skokowy oraz umożliwia utrzymanie aktywności ruchowej. Najlepsze efekty terapeutyczne uzyskuje się w połączeniu z kompleksową rehabilitacją oraz regularną kontrolą specjalistyczną.

Przeczytaj także ➡ https://samawiedza.eu/2025/12/19/orteza-na-opadajaca-stope-przy-uszkodzeniu-nerwu-strzalkowego/